Home / PSYCH-K® Blog / Wat is secundaire ziektewinst?

Wat is secundaire ziektewinst?

23 november 2023

In deze blog gaan we het hebben over secundaire ziektewinst. Secundaire ziektewinst is ook wel bekend onder de naam secundaire voordelen, verborgen voordelen of in het Engels “Secondary Gains.” De term “ziektewinst” is in Nederland het meest gangbare, ook al hoeft een secundaire ziektewinst niets met ziekte te maken hebben.

Om cliënten effectief te ondersteunen, is het cruciaal om dit fenomeen goed te begrijpen. Wanneer problemen hardnekkig zijn, niet veranderen of tijdelijk verbeteren om vervolgens weer terug te keren, is het tijd om te overwegen of er sprake is van secundaire ziektewinst. Het identificeren en transformeren van deze ziektewinst vormt een essentieel onderdeel van het PSYCH-K® proces.

Wat is secundaire ziektewinst?

Secundaire ziektewinst verwijst naar de onbedoelde voordelen of positieve aspecten die voortkomen uit het handhaven van bepaalde problematische gedragspatronen of het ervaren van moeilijkheden. Deze voordelen zijn vaak niet direct zichtbaar en kunnen zelfs contraproductief zijn voor iemands welzijn op de lange termijn. Secundaire ziektewinsten kunnen ons onderbewust belemmeren om onze doelen te bereiken. Zij kunnen psychologisch, emotioneel, sociaal of zelfs tastbaar van aard zijn. Dus het onderbewuste kan een programmering hebben in het onderbewuste die ervoor zorgt dat een gewenste herprogrammering niet wordt doorgevoerd, een soort bug in het systeem.

Een secundaire ziektewinst is een voordeel dat we ervaren wanneer we een probleem NIET oplossen of een doel NIET behalen. Dit klinkt misschien raar maar komt vaak voor, voornamelijk op het gebied van gezondheid en welzijn. Bewust willen de mensen de aandoening oplossen, maar op onderbewust niveau zorgen de secundaire ziektewinsten ervoor dat het oplossen hiervan niet lukt.

In psychologische therapie is het begrijpen en aanpakken van secundaire ziektewinst belangrijk. Ze kunnen namelijk de voortgang van een behandeling belemmeren. Therapeuten werken vaak samen met cliënten om deze secundaire ziektewinst te identificeren en aan te pakken om mensen te helpen gezondere keuzes te maken en hun primaire doelen te bereiken.

Het is belangrijk om te benadrukken dat secundaire ziektewinsten vaak onbedoeld zijn. Het herkennen van deze secundaire voordelen is cruciaal om te begrijpen waarom mensen doorgaan met bepaald gedrag of in bepaalde situaties blijven, zelfs als ze zich bewust zijn van de primaire negatieve gevolgen. Het identificeren en aanpakken van secundaire ziektewinst kan een belangrijk onderdeel zijn van effectieve therapeutische of probleemoplossende benaderingen om zinvollere en duurzamere verandering te bereiken.

Voorbeelden van secundaire ziektewinst

Secundaire ziektewinsten kunnen variëren afhankelijk van de specifieke situatie, toestand of het gedrag in kwestie. Hier zijn enkele voorbeelden van secundaire ziektewinst in verschillende contexten.

Ziekte

In de context van een ziekte kan iemand bijvoorbeeld secundaire ziektewinst ervaren zoals meer aandacht van geliefden, vrijaf of minder verantwoordelijkheden wanneer hij of zij ziek is. Hoewel de primaire motivatie voor het zoeken van medische hulp het aanpakken van de ziekte zelf is, kunnen deze secundaire ziektewinsten soms onderbewust iemands gedrag beïnvloeden, waardoor het moeilijker wordt om volledig te herstellen.

Een werknemer die ziekteverlof opneemt, kan secundaire ziektewinsten ontvangen in de vorm van betaald verlof en minder werkgerelateerde stress.

Een kind dat vaak klaagt over ziekte kan extra aandacht krijgen van zijn ouders, wat zorgt voor emotionele troost en een gevoel van veiligheid.

Drugsmisbruik

Iemand met een drugsmisbruikprobleem kan secundaire ziektewinsten ervaren, zoals tijdelijke verlichting van emotionele pijn of stress bij het gebruik van de drug.

Het middelenmisbruik kan leiden tot sympathie en steun van vrienden en familie, waardoor ze een sociaal vangnet hebben.

Roken

Iemand die wil stoppen met roken kan het gevoel hebben dat hij niet meer bij zijn vriendengroep hoort als hij stopt. Dan is het noodzaak dat de persoon gelooft dat hij ook met het hebben van gezondere gewoontes de sociale connecties zal behouden. Als dit niet het geval is zal het onderbewustzijn niet toestaan dat hij zijn vrienden verliest en dus niet toestaan om te stoppen met roken.

Chronische pijn

Iemand die lijdt aan chronische pijn kan secundaire ziektewinsten ontvangen, zoals arbeidsongeschiktheidsuitkeringen of verzekeringsvergoedingen, die financiële verlichting kunnen bieden.

Chronische pijn kan ook resulteren in verminderde verwachtingen voor deelname aan verschillende activiteiten of verantwoordelijkheden, waardoor de persoon bepaalde verplichtingen kan ontlopen.

Psychische aandoeningen

Iemand met angst of depressie kan secundaire ziektewinsten ontvangen in de vorm van meer aandacht en steun van zijn naasten.

In sommige gevallen kunnen personen met psychische aandoeningen hun aandoening gebruiken als een manier om moeilijke situaties of verantwoordelijkheden te vermijden.

Fobieën

Iemand met een specifieke fobie (bv. vliegangst) kan reizen vermijden, wat leidt tot secundaire ziektewinsten zoals binnen hun comfortzone blijven en potentiële reisgerelateerde stress vermijden.

Gewichtstoename

Overmatig eten kan tijdelijk emotioneel comfort bieden en dient als secundaire ziektewinst voor personen die met emotionele uitdagingen worden geconfronteerd.

Gewichtstoename kan leiden tot minder maatschappelijke druk om aan bepaalde schoonheidsnormen te voldoen, wat voor sommige mensen een gevoel van opluchting geeft.

Geld

Secundaire ziektewinsten spelen niet alleen op het fysieke vlak. Op het moment dat je heel hard aan het werk bent om bepaalde doelen te halen en toch lukt het maar niet, dan is het zaak om te denken of er secundaire ziektewinsten in het spel kunnen zijn. Een voorbeeld hiervan is geld. De meesten mensen zullen op het bewuste niveau zeggen dat het heel fijn is om genoeg geld te hebben. Ze werken hard en toch ervaren ze een gebrek aan geld in hun leven. Of er komen maar geen betalende klanten naar hun praktijk. Het is mogelijk dat zij belemmerende overtuigingen hebben over geld. Zoals “geld is zondig,” “de duivel schijt altijd op de grote hoop,” “Die persoon is rijk, daar zal hij vast niet eerlijk aangekomen zijn,” “bij ons arme mensen is het gezellig en is er saamhorigheid, die rijke mensen zijn afstandelijk en egoïstisch.”

Tot slot

Hoe frustrerend secundaire ziektewinst ook kan zijn, het is heel belangrijk om er met liefde naar te kijken. Het is letterlijk een roep om hulp van het onderbewuste. Er is een belangrijk behoefte van de cliënt die in het verleden niet werd gezien en gehoord en daar is een beschermingsmechanisme omheen gebouwd.

Deze secundaire ziektewinsten kunnen er dus onderbewust voor zorgen dat we onze doelen niet bereiken. Wanneer de secundaire ziektewinst bekend is kunnen we dit met behulp van PSYCH-K® makkelijk transformeren. We kunnen het gewenste voordeel behouden en tegelijkertijd het probleem aanpakken.

Behoud het voordeel, transformeer het probleem en creëer een nieuwe betere situatie waarin je je gewenste doelen kan bereiken.

Deel deze blogpost

Go to Top