Wanneer betrokken medewerkers zichzelf voorbijlopen

Door: Paula van der Werff en Yvonne Bramer

Dit artikel is onderdeel van een reeks waarin wij samen met PSYCH-K® Facilitatoren onderzoeken wat zich onder gedrag en klachten werkelijk afspeelt.

We kijken niet alleen naar wat zichtbaar is, zoals stress, vermoeidheid of relationele spanning, maar vooral naar de onderbewuste overtuigingen die gedrag, keuzes en beleving aansturen.

In elk artikel staat één specifieke doelgroep centraal en laten we zien hoe herprogrammering op onderbewust niveau ruimte kan creëren voor duurzame verandering.

Dit artikel is geschreven in samenwerking met Yvonne Bramer (Praktijk Natuurlijk Vitaal), Zij werkt als zelfstandig coach met betrokken en gedreven gemeenteambtenaren.

Binnen gemeenten werken veel medewerkers die hun werk doen vanuit een grote betrokkenheid bij inwoners en bij de stad. Zij voelen zich verantwoordelijk, denken mee, pakken kansen op en zetten zich vaak met hart en ziel in. Juist die toewijding maakt dat zij steeds meer werk naar zich toe trekken, of dat anderen werk bij hen neerleggen omdat zij weten dat het bij hen in goede handen is.

Langzaam ontstaat er een patroon waarin deze medewerkers altijd “aan” staan. Ze gaan door en door, vaak zonder dat ze zelf doorhebben hoe ver ze al over hun eigen grenzen heen zijn gegaan. Pas wanneer de werkdag voorbij is merken ze hoe moe ze eigenlijk zijn. ’s Avonds voelt het alsof de batterij volledig leeg is.

Wat er onder deze situatie speelt is vaak minder zichtbaar. Medewerkers handelen vanuit goede intenties, een sterk verantwoordelijkheidsgevoel en loyaliteit naar collega’s en inwoners. Dat zijn prachtige kwaliteiten, maar ze kunnen er ook toe leiden dat iemand zichzelf vergeet.

Veel mensen kunnen dat lange tijd volhouden. Ze zetten nog een stap extra, lossen problemen op en houden het draaiende. Totdat er een moment komt waarop het lichaam en hoofd aangeven dat het niet meer gaat. Dan willen ze niet meer op die manier verder en/of ontstaan er fysieke of mentale klachten.

Voor veel medewerkers komt er een duidelijk kantelpunt. De energie na werktijd is verdwenen. Het voortdurende doorgaan lukt niet meer en de vermoeidheid neemt toe. Tegelijkertijd worden de gedachten over zichzelf steeds strenger.

Wanneer de druk verder oploopt ontstaat er vaak een herkenbaar patroon. Mensen gaan malen en piekeren, ze kunnen het werk niet meer loslaten, ook niet op vrije dagen. De batterij blijft leeg, het lontje thuis wordt korter, slapen gaat moeilijker en lichamelijke spanningsklachten nemen toe. In sommige gevallen leidt dit uiteindelijk tot uitval.

Gesprekken geven inzicht en bewustwording, en dat is waardevol. Tegelijkertijd verandert praten meestal niet de automatische patronen waarin we handelen.

Praten activeert bovendien opnieuw de herbeleving van stressvolle situaties. Medewerkers proberen met alle goede bedoelingen te analyseren wat er is gebeurd en waarom het zo gelopen is. Dat kost veel tijd en energie. Het paradoxale effect is dat de spanning juist verder oploopt, en de innerlijke criticus steeds sterker aanwezig is.

Toen ik voor het eerst over PSYCH-K® hoorde was ik eerlijk gezegd sceptisch, en ook nieuwsgierig. Wat deze methode zo bijzonder maakt is dat je het programma van je automatische piloot blijvend kunt aanpassen.

Het werkt niet alleen op concrete situaties waar medewerkers tegenaan lopen, zoals spanning voor gesprekken, presentaties, het geven van hun mening of het zeggen van nee. Het werkt juist ook op de overtuigingen en angsten die daaronder liggen, bijvoorbeeld overtuigingen over goed genoeg zijn en functioneren of ergens bij horen.

Je kunt jezelf bijvoorbeeld honderd keer vertellen dat goed ook goed genoeg is, maar wanneer je automatische reflex is om voor perfect te gaan ontstaat er telkens een innerlijke strijd.

In mijn werk help ik medewerkers om regie te pakken over hun fysieke en mentale vitaliteit. Dat doe ik door hen vaardigheden en gedrag te leren waarmee zij nieuwe krachtige gewoontes kunnen ontwikkelen. Tegelijkertijd gebruik ik PSYCH-K® om beperkende overtuigingen snel en effectief te veranderen in overtuigingen die juist ondersteunen. Hierdoor versnelt het proces naar blijvende gedragsverandering, en dat is altijd het doel.

PSYCH-K® bestaat uit korte en krachtige oefeningen met een groot effect. Het helpt medewerkers om de emotionele lading en de ervaren stress uit situaties te halen. Tegelijkertijd veranderen onderliggende overtuigingen zodat zij gaan ondersteunen in plaats van saboteren. Keer op keer zie ik hoe opluchting en rust ontstaan en de medewerker steeds meer authentiek gedrag kan laten zien. Vanuit die ontspanning is het veel makkelijker om nieuwe gewoontes op te bouwen.

In veel trajecten komen vergelijkbare thema’s terug. Het gaat vaak over vragen als: ben ik goed genoeg, hoor ik erbij, doe ik het wel goed. Deze thema’s kunnen zich op veel verschillende manieren uiten, zowel groot als klein.

Wanneer er angst zit op deze thema’s schieten mensen in reflexen. Medewerkers herkennen deze patronen vaak ook uit eerdere momenten in hun leven. Zodra er rust komt op deze overtuigingen ziet de wereld er ineens heel anders uit. Het is een prachtig proces om telkens opnieuw te zien.

Ondersteunende overtuigingen kunnen bijvoorbeeld zijn:

• Ik werk vanuit ontspanning en vertrouwen.
• Ik vertrouw erop dat ik mijn werk goed kan en dat ik goed genoeg ben.
• Ik vertrouw op mijn eigen gevoel en handel daarnaar.
• Ik ben goed zoals ik ben.
• Ik mag goed voor mezelf zorgen, daarmee zorg ik ook goed voor mijn werk en inzetbaarheid.
• Ik gun mezelf om vanuit mijn eigen balans te leven.
• Mijn best doen is goed genoeg.
• Ik ben tevreden over mijn inzet, ook als het resultaat nog niet behaald is.
• Ik kan taken goed overdragen en loslaten.
• Ik durf hulp te vragen.

Veel medewerkers denken dat ze het beste doen voor hun organisatie en voor de inwoners van de stad door steeds maar door te blijven gaan. Er is veel werk, alles voelt belangrijk en deadlines stapelen zich op. Pauzes worden overgeslagen, het werk wordt mentaal mee naar huis genomen en de eigen behoeften verdwijnen naar de achtergrond.

De paradox is dat dit precies het tegenovergestelde effect heeft dan de goede intentie. Wanneer medewerkers beter voor hun eigen fysieke en mentale welzijn zorgen ontstaat er een win-win situatie. Zij voelen zich beter, kunnen hun werk beter doen en blijven op de lange termijn duurzaam inzetbaar.

Ontspannen werken, energie houden en rust ervaren in je hoofd is mogelijk, en het vraagt minder wilskracht dan veel mensen denken. Dat weet ik uit eigen ervaring en uit de vele coachtrajecten die ik de afgelopen jaren heb begeleid.

De combinatie van het ontwikkelen van nieuwe vaardigheden en gedrag, samen met het werken met PSYCH-K®, zorgt voor een duidelijke omslag. Het resultaat is merkbaar in het dagelijks werk, in het welzijn thuis en in de duurzame inzetbaarheid op langere termijn.

Deze doelgroep raakt mij persoonlijk. Ik heb zelf jarenlang binnen de gemeentelijke overheid gewerkt en heb ervaren hoe het voelt wanneer je bijna omvalt door een combinatie van grote inzet, ervaren werkdruk en uitdagingen in het werk en thuis.

Ik wilde voorkomen dat ik mezelf volledig zou uitputten en besloot daarom op zoek te gaan naar manieren om fysiek en mentaal beter in mijn vel te komen zitten. Toen ik ontdekte welke knoppen je kunt gebruiken om daarin verandering te brengen, wist ik dat ik die kennis wilde delen. Dat was voor mij het moment om als zelfstandige verder te gaan.

Als ik destijds PSYCH-K® had gekend, was mijn eigen proces waarschijnlijk veel sneller gegaan. Juist daarom ben ik zo blij dat ik deze methode nu kan inzetten om anderen te helpen hun balans terug te vinden.

Bij De Werff leiden wij mensen op in PSYCH-K® vanuit een helder uitgangspunt: duurzame verandering vraagt om autonomie. Het vermogen om onderbewuste overtuigingen te herkennen en te herprogrammeren vergroot innerlijke stabiliteit en zelfregie.

Onze PSYCH-K® Workshops bieden de mogelijkheid om PSYCH-K® zelf te leren toepassen, voor persoonlijke ontwikkeling of professioneel gebruik.

Tegelijkertijd kan individuele begeleiding helpend zijn wanneer patronen diepgeworteld zijn of extra verdieping vragen. De Facilitatoren binnen het kwaliteitsnetwerk van De Werff werken vanuit dezelfde visie: ondersteuning is gericht op versterking van zelfregie, niet op afhankelijkheid.

Autonomie en begeleiding sluiten elkaar niet uit. Ze versterken elkaar.