1 oktober 2025

Soms voel je je krachtig en in balans. Andere keren twijfel je aan jezelf, trek je je terug of voel je je kleiner dan de ander. Deze innerlijke bewegingen zijn menselijk en vaak het resultaat van overtuigingen die diep in je jeugd of leven zijn gevormd.
De Transactionele Analyse beschrijft dit aan de hand van het bekende OK-Corral-model. Het is een krachtig hulpmiddel om inzicht te krijgen in hoe jij jezelf én anderen onderbewust ziet.
In deze blog leer je:
- Wat is Transactionele Analyse?
- Wat is het OK-Corral?
- Welke onderbewuste overtuigingen horen bij elke positie
- Hoe je deze overtuigingen kunt transformeren met
PSYCH-K® - Paula haar eerste kennismaking met TA
- Onderaan vind je een concrete oefening die je vandaag al kunt doen.
Wat is Transactionele Analyse (TA)?
Transactionele analyse (TA) is een psychologische methode die zich richt op communicatie, gedrag en relaties. Volgens TA heeft ieder mens drie ego-posities:
- Ouder – patronen, normen en waarden die we hebben meegekregen van ouders en systemen om ons heen
- Volwassene – rationeel, hier-en-nu gedrag
- Kind – gevoelens, creativiteit en emoties uit de kindertijd
In gesprekken schakelen mensen onderbewust tussen deze posities. Dit bepaalt hoe we met elkaar omgaan en waarom er soms misverstanden of conflicten ontstaan.
Door transactionele analyse leer je deze patronen herkennen en doorbreken. Het wordt vaak toegepast in coaching, therapie, persoonlijke ontwikkeling en organisaties om effectiever te communiceren, relaties te verbeteren en meer grip te krijgen op eigen gedrag.
Het OK-Corral: vier levenshoudingen
Het OK-Corral (ook wel het OK-kwadrant of het “Ik ben oké / Jij bent oké”-kwadrant) laat zien hoe mensen naar zichzelf én naar anderen kijken. Dit model geeft inzicht in je basishouding in relaties en communicatie.
Het model kent vier posities:
| Jij bent oké | Jij bent niet oké | |
|---|---|---|
| Ik ben oké | Win-win positie – verbinding, gelijkwaardigheid, respect (gezonde balans) | Superieur gedrag – dominantie, afstand, wantrouwen |
| Ik ben niet oké | Minderwaardigheid – pleasen, afhankelijkheid, jezelf wegcijferen | Hopeloosheid – depressie, vervreemding, zelfafwijzing |
We bewegen allemaal door deze posities heen, afhankelijk van de situatie. Wanneer één positie echter je standaardmodus wordt, beïnvloedt dat je relaties, je werk en je levensgeluk.
Het goede nieuws: deze houdingen zijn géén vaste identiteit. Het zijn overtuigingen en patronen die je kunt herkennen én transformeren.
Typische overtuigingen per positie
| Levenspositie | Belemmerende overtuigingen | Helpende overtuigingen (voor |
|---|---|---|
| Ik ben oké / Jij bent oké | x | – Het is veilig voor mij om mezelf te zijn – Ik vertrouw mezelf en de ander |
| Ik ben niet oké / Jij bent oké | – Ik ben niet goed genoeg – Ik moet me bewijzen |
– Ik ben waardevol zoals ik ben – Mijn mening doet ertoe |
| Ik ben oké / Jij bent niet oké | – Jij begrijpt me toch niet – Ik kan het beter alleen doen |
– Ik kies voor openheid en verbinding – Ik vind het fijn om samen te werken |
| Ik ben niet oké / Jij bent niet oké | – Het heeft toch geen zin – Niemand deugt, ik ook niet |
– Ik doe mijn gedachten, ik ben ze niet – Verandering is mogelijk voor mij, stap voor stap |
Van inzicht naar transformatie met
Inzicht in je levenshouding is waardevol. Maar echte verandering ontstaat wanneer je deze overtuigingen in je onderbewustzijn herschrijft precies wat
Waar veel mensen jarenlang praten over hun patronen, biedt
- “Het is veilig voor mij om ruimte in te nemen”
- “Ik ben gelijkwaardig aan anderen”
- “Ik mag verbonden zijn, zonder mezelf te verliezen”
Mijn eerste kennismaking met TA
In 2007 ontdekte ik de Transactionele Analyse (TA). Ik werd er meteen door gegrepen: eindelijk psychologische modellen die eenvoudig, helder en herkenbaar waren. De TA, ontwikkeld door Eric Berne, is vooral bekend om zijn inzichtgevende schema’s die direct aanspreken. Berne was psychiater in de jaren zestig, maar hij ergerde zich kapot aan het ingewikkelde jargon van zijn vakgenoten. Hij vond dat cliënten zelf óók moesten begrijpen waar het over ging. Daarmee was hij zijn tijd ver vooruit.
Ik herkende mezelf in deze filosofie en genoot ervan om met TA te werken. Mijn cliënten waardeerden de inzichten en de duidelijkheid die de modellen gaven. Toch merkte ik iets belangrijks: het bleef kennis op cognitief niveau. Je snapt opeens waarom je zo fel reageert, maar daarmee verandert je reactie nog niet. TA heeft wel antwoorden, maar het proces is intensief en vraagt voortdurende alertheid. Zodra je aandacht verslapt of stress toeneemt, val je terug in oud gevoel en gedrag.
Pas toen ik
Oefening: “Van overleven naar verbinding”
Stap 1 – Waar bevind jij je?
Lees de vier posities en voel welke het meest herkenbaar is. Kies een situatie die uitdagend of moeilijk is voor je. Welke houding neem je dan aan?
- Ik ben oké – Jij bent oké → Ik voel me veilig en verbonden
- Ik ben niet oké – Jij bent oké → Ik voel me minder of afhankelijk
- Ik ben oké – Jij bent niet oké → Ik trek me terug of vertrouw niet snel
- Ik ben niet oké – Jij bent niet oké → Ik voel me hopeloos of vervreemd
Stap 2 – Wat geloof jij (onderbewust)?
Kies uit deze overtuigingen, of vul zelf aan:
- Ik ben niet goed genoeg
- Ik moet mezelf bewijzen
- Anderen begrijpen me niet
- Als ik mezelf laat zien, raak ik mensen kwijt
- De wereld is onveilig
- Ik ben te veel
- Ik hoor er niet bij
Stap 3 – Wat wil je wél geloven?
Formuleer een nieuwe, ondersteunende overtuiging:
| Oude overtuiging | Nieuwe overtuiging (voor PSYCH-K® balans) |
|---|---|
| Ik ben niet goed genoeg | Ik ben waardevol zoals ik ben |
| Anderen zijn niet te vertrouwen | Ik vertrouw mezelf en voel me veilig bij anderen |
| Ik moet me bewijzen | Ik ben genoeg, zonder voorwaarden |
Deze overtuigingen kun je vervolgens met een
Tot slot: Jij bent oké. En de ander ook.
De weg naar verbinding begint met bewustzijn: herkennen wanneer je afwijkt van de positie “Ik ben oké, jij bent oké”, en jezelf met compassie terugbrengen.
Met
Wil je begeleid worden bij het herschrijven van jouw levenshouding?
Boek een sessie of doe de
Werffbrief
Wil je de nieuwsbrief ontvangen? Schrijf je in voor verhalen met